Wie inkomsten heeft, moet daarover belasting betalen. Dat kunnen we onredelijk of oneerlijk vinden, maar de kosten die in ons land voor ons allemaal gemaakt worden, moeten natuurlijk wel betaald worden. Een grote inkomstenpost voor de overheid is onze inkomstenbelasting.
Inkomstenbelasting betaal je over al je inkomsten. Dus niet alleen je salaris, maar ook over eventuele bijverdiensten en winst uit onderneming. Over je salaris wordt de belasting al door je werkgever ingehouden, van veel andere inkomsten moet je zelf aangifte doen.
Het systeem van de inkomstenbelasting werkt met een boxenstelsel. Alle mogelijke inkomensbestanddelen zijn verdeeld over drie boxen:
* Box 1 : inkomsten uit werk en woning
* Box 2 : inkomsten uit aanmerkelijk belang
* Box 3 : inkomsten uit vermogen
Heel veel mensen hebben alleen te maken met box 1; de inkomsten uit werk en woning. Daarin vallen dingen als salaris, uitkering, ondernemersinkomsten en bijverdiensten. En de eigen woning: de woning waarin je woont. Eigenlijk een beetje een vreemde eend in de bijt, aangezien de woning toch eigenlijk onderdeel is van je vermogen en dus in beginsel thuis zou horen in box 3. Dan zou er belasting geheven worden over de waarde van de woning. In box 1 speelt die waarde ook een rol, maar dan voor het vaststellen van de 'inkomsten uit eigen woning', het huurwaardeforfait. Van die inkomsten mogen de kosten afgetrokken worden: de rente en kosten van de hypotheek voor je eigen woning. Bijna altijd levert dit voor woningeigenaren een forse aftrekpost op: de welbekende hypotheekrenteaftrek.
Met box 2 heeft de gemiddelde consument niets te maken, het gaat hierbij om de inkomsten uit aandelen van een bedrijf waarvan men (mede)eigenaar is. Dan is er sprake van inkomsten uit aanmerkelijk belang.
Wie een leuk spaarsaldo heeft opgebouwd, of een aardig bedrag in beleggingen heeft, krijgt te maken met de inkomstenbelasting in box 3: de vermogensrendementsheffing die wordt geheven over inkomsten uit vermogen.